Их Аварга Асашорю саяхан болж өнгөрсөн "шөнийн клубын будлиан" гэх хэрэгийн улмаас Японы Sумогийн Холбоо (JSA), олон нийтийн хэвлэл мэдээллийн зориудын дарамт шахалтын улмаас зодог тайлсан билээ. Чухам ямар хэрэг болсон юунаас болсон зэрэг асуудал нь олон нийтэд тодорхой бус байгаа ба ямартай ч JSA Асашорюг сумогоос хөөх шийдвэр дээр санал нэгдээд байсан гэх ба харин Их Аваргад шийдвэр албан ёсоор гаргахаас өмнө өөрийн саналаар сумог орхихыг зөвлөсөн тулгасаны улмаас Асашорю арга буюу зодог тайлж байгаагаа зарласан байна.

Асашорюг зодог тайлсанд гадаад дотоодын олон шүтэн бишрэгчид нь ихэд харамсаж буй ба зарим нэг нь JSA шийдвэрийг шударга бус, Асаг сумогоос зайлуулах нь түүни амжилтыг зогсоох найдвартай арга гэж үзсэнээр өдүүлсэн зориудын зохион байгуулалттай үйл ажиллагаа байсан гэж үзэж буй аж. Үүний улмаас Асагийн зарим нэгэн шүтэн бишрэгчид нь шөнийн клубт болсон хэрэг гэгчийн талаар өөрсдийн судалгаа байцаалтыг явуулж тэрхүү Асад зодуулсан гэх 38 настай хүн нь тус клубын эзэн бөгөөд урьд нь 2 удаа томоохон гэмт хэрэгт холбогдож байсан хүн байсан гэдгийг тодорхойлжээ. Токиогийн Azabu дүүрэгт байдаг шөнийн клубын эзэн гэх энэ хүн Японы нэр цуутай хүмүүстэй танил тэднийгээ клубтээ урьж авчирдаг байсан гэх ба мөн клубт нь хар тамхитай холбоотой хэрэгүүд гарч байсан аж. Ямартай ч Асашорюгийн хохирогч гэж нэрлэгдээд байгаа дүүргийнхээ цагдаагийнхантай дотно танил найз гэх энэ этгээдийн талаар Японы хэвлэл мэдээлэл огтхон ч дурдахгүй байгаа нь хэвлэлийнхний үгэнд итгэхэд эргэлзээ төрүүлж байгаа юм.

1-сарын 16нд шөнийн клубынхээ гадаа Асашорюд цохиулсан гэх энэ хүн тухайн үед болсон будлианы талаар тохиролцон асуудалгүй гомдолгүй хэмээн тохиролцон салцгаасан гэх ба харин 9 хоногийн дараа 1-сарын 25нд цагдаагийн газар гомдол мэдүүлсэн нь гайхширал төрүүлэм аж. Үйл явдлыг нарийвчлан ажиглаж байгаа хүмүүсийн үзэж буйгаар энэ хэрэг нь тодорхой бүлэг хүмүүсийн урьдаас зохион байгуулсан нэгд, Асашорюгаас уг будлианаар нээнтэглэн мөнгө салгах, хоёрт түүнийг сумогоос хөөлгөн амжилтыг нь зогсоох гэсэн давхар зорилго бүхий хэрэг байсан аж.

Асашорюгийн шүтэн бишрэгч нэгэн Европ хүний бичиж буйгаар Асашорю алдаа гаргажээ, гэхдээ Японы олон нийт Асагийн гарасан энэ алдааг эх орных нь үндэсний спортыг эзэгнэж байгаа Япон бус Их Аварга Асаг сумогоос шахан зайлуулах хамгийн том боломж гэж үзэж байгаа талаар Японы хэвлэл мэдээлэл огт дурдахгүй байна гэжээ.

Ямартай ч Асашорюг сумогоо орхиход хүргэсэн уг будлианы талаар Японы хэвлэл мэдээлэл болон цагдаагийн газраас цацаж буй мэдээнүүд нь зуун хувь үнэн бус зөвхөн нэг талыг барьсан харагдаж буй ба цаашид нарийвчлан шалгавал асуудлыг огт өөрөөр эргүүлэх сэжүүр ч байх магадлал өндөр буй аж. Асашорю урьд нь сумогийн холбооны дүрмийг зөрчиж сануулга авч байсан нь үнэн боловч энэ удаагийн асуудал нь түүнийг сумогоо орхих шалтаг болсон гэдэгт итгэхэд бэрх харамсалтай байгаа юм.
...

Канадын үндэсний хэвлэл мэдээлүүдээр бичигдэж буйгаар Монголын иргэн Бумууцэрэнгийн Ганхуяг (Gankhuyag Bumuutseren ) нь Монгол болон Америк дахь Өвөр Монгол гаралтай иргэдийг тагнан Хятадын талд ажиллаж байсан тагнуул бөгөөд өдгөө Канадын протестанд шашны St. James Anglican church in Etobicoke хэмээх сүмд хорогдож тус улсаас улс төрийн оргонол хүссэн байна.

Сэтгэл зүйч мэргэжилтэй 41 настай Ганхуяг, 8 жилийн турш Хятадын тагнуулаар ажилласан гэх ба анх Хятадаас жимс ногоо зөөн Монголд зардаг бизнес хийж байхдаа Эрээн хотноо Хишигт, Жаргал гэх Өвөр Монгол иргэдтэй танилцаж тэднээр хэлмэрчлүүлж зуучлуулж байсанаар бүх юм эхэлсэн гэжээ. Сайтар танилцаж дотно болсон гэх Өвөрлөгч найзууд нь Ганхуягаас Өвөр Монголын банкнаас сая саяар мөнгө идээд Монгол руу зугтсан Мандах гэгч нутаг нэгтнийгээ олоход тусална уу хэмээн хүсч улмаар түүнийг Жан Мин хэмээх Хятад хүмүүстэй танилцуулсанаар тэрвээр Хятадын тагнуулын албанд зүтгэж эхэлсэн болохоо мэдээгүй байсан хэмээжээ. Ингэж Хятадын тагнуулын албанд элсэн орсон тэрвээр Монгол дахь Өвөр Монгол гаралтай иргэдийг тагнах болсон байна. Хятадын талд тагнуулын үүрэг гүйцэтгэн хөлсөнд нь шагнал авдаг байсан тэрвээр нэг удаа бүр $1000 доллар авч байсан гэжээ. Байнга Хятад руу зорчдог байсан түүнийг Хятадын талд ажиллад дөнгөж нэг жил гаруй болоод байхад үедээ нэгэн удаа Бээжингээс онгоцоор буцаж ирэн УБ хотод буух үед нь Монголын тагнуулын албаныхан баривчилсан байна. Түүний хэлж буйгаар Монголын тагнуулын албаныхан түүнийг байцаахдаа зодож тамласан бөгөөд Монголын сөрөг тагнуулын төлөөлөгч болж Хятадуудыг тагнах нөхцөл тулган зөвшөөрсөнийх нь дараа түүнийг сулалсан аж.

Монголын тагнуулын албаныхан түүнд бичлэг хийдэг нэгэн цаг өгсөн гэх бөгөөд тэрвээр өөртэйгөө харьцдаг Хятадын тагнуулын албаныхан мөн Хятад дахь Түвд, Казах, Өвөр Монгол иргэдийн үйл ажиллагааг тагнаж мэдээлэх үүрэгтэй байжээ. Энэ үед Хятадууд түүнийг Америк руу хэд хэдэн удаа нисгэсэн бөгөөд тэрвээр 1997 онд New Jersey төвтэй Өвөр Монголын Ардын Намыг (Inner Mongolian People's Party in Princeton, N.J. ) байгуулах анхны хуралд оролцож, гишүүн нь болж улмаар Хятадын эсрэг хүчтэй арга хэмжээ авах санал дэвшүүлэн өдөөн хатгах үйл ажиллгааг хийж байсан аж.

Өвөр Монголын Ардын Намын дарга Temtsiltu Shobtsood хэлэхдээ Ганхуягийг тагнуул гэж мэдээгүй ч түүний хэт хатуу тэмцлийг уриалсан үйл ажиллагаа нь сэжигтэй санагддаг байсан тухай өгүүлсэн байна.

Ганхуяг сүүлчийн удаа 2000 онд Хятадын даалгавараар Америкт ирж байсан бөгөөд 2 жилийн дараа Бээжингийн онгоцны буудал дээрээс Хятадын тусгай албаныханд баригдан байцаагдаж зодуулах, тусгай цахилгаан кабель утсаар хөлөө оосорлуулах, халуун индүүгээр хайруулах зэрэг яргалалд өрцэн гэжээ. Тэрвээр 2004 Хятадын эсрэг тагнуул хийсэн хэрэгээр 18 жилийн ял авсан боловч 2 жил орчим болоод суллагдаж "ирээдүйд хамтран ажиллана" гэсэн болзолтойгоор Хятадууд түүнд хуурамч бичиг баримт үйлдэн Монгол буцаасан аж.

Түүнийг Монголд буцаж ирэхэд нь Монголын тагнуулын албаныхан баривчлан авч 7 хоногийн турш байцаан тамласан хэмээн тэр өгүүлжээ. Нийтлэлд бичсэнээр Ганхуяг Америк руу нисдэг байсан гэх бөгөөд нэгэн удаагийнхаа нислэгээр тэр гэр бүлийн хамт Канадын Ванкьювер хотод 3 хоног саатаж тэр хот болон цаг агаар нь түүнд ихэд таалагдсан аж. Ингээд тэр Мексикт амрахаар явж буй гэр бүл хэмээн нисч Торонтогийн Toronto's Pearson airport онгоцны буудал дээр үлдэж шүүд улс төрийн оргонол хүссэн байна.

2005 оны 10-сарын 18нд Торонтогийн онгоцны буудалд өөрийн охин, өргөмөл охин эхнэрийн хамт буумагцаа оргонол хүссэн түүний хүсэлтийн эцсийн хариуг гартал 4 жил дөрвөн сар шахам болсон ба тэрвээр энэ хугацаанд Канадад түр хугацаагаар амьдарч байсан байна. Удаан хүлээсний эцэст Канадын цагаачлалын алба түүнд улс төрийн оргонол өгөх бус харин Монгол руу албадан гаргах шийдвэр гаргасан байна. Ингээд цагаачлалын албанаас шийдвэрийг гүйцээхээс хэдхэн цагийн өмнө Ганхуяг гэр бүлийн хамт St. James Anglican church in Etobicoke сүмд амжин очиж хоргодсон байна. Тэрвээр өдгөө уг сүмийн доод давхарт (basement) тохилог нэгэн өрөөнд Канадад төрсөн 3 настай охин, мөн Costco-д ажилладаг эхнэр Моника-гийн хамт амьдарч буй аж. Ганхуяг 2 жил Хятадын шоронд байхдаа тамлуулж биедээ шарх, түлэгдэл, гэмтэл авсан нь үнэнд нийцэж байна гэж Канад эмч үзэж буй бөгөөд Ганхуяг Канадын засгийн газраас ажлын чадваргүй (тахир татуу) хүмүүст олгодог тэтгэмжийг авдаг гэнэ.

Нийтлэлд бичсэнээр Канадын цагаачлалын алба нь гаднын тагнуулын албатай холбоотой асуудлуудад тийм ч сайн хандадгүй түүхтэй ба яг иймэрхүү төстэй асуудлаар цагаачлал гуйсан Ираны тагнуулч болох Mansour Ahani-г 2002 онд эх орон луу нь буцааж байсан байна. Өөр нэгэн жишээ дурдахад Оросын Аюулаас Хамгаалах Албаны ажилтан байсан Mikhail Lennikov өдгөө Ванкьювер хотод албадан гаргуулахаас зайлсхийн мөн л нэгэн сүмд толгой хорогдож буй гэнэ.

Ганхуягийн хоргодож буй сүмийн сүсэгтэн тэргүүн Rev. Henderson хэлэхдээ ариун сүмд хоргодож байгаа хүмүүсийг цагаачлалын алба баривчлахгүй хэмээн итгэлтэй байга бол цагачлалын албаны ажилтан Anna Pape, хэдийгээр сүмд хоргодож байгаа хүмүүсийг цагаачлалын албанаас сүм рүү орон баривчлахгүй боловч энэ нь цагаачлалын алба албадан гаргах шийдвэрээ өөрчилж байна цуцаллаа гэсэн үг биш юм хэмээсэн байна.

Канадын холбогдох албадаас Ганхуягийн хүсэлтийг шат дараалан хэлэлцээд хүлээн аваагүйгээр үл барам Ганхуягт Канадад үлдэх найдвар тун бага байгаа гэж үзэж буй ба Хятадуудад байцаагдаж хоригдож байхдаа тамлалд өртсөн байж болох юм гэхдээ Монголын тусгай албадын зүгээс түүнийг тамласан гэсэн баталгаа алга байна хэмээжээ.

Ганхуяг зураг сонирхдог гэх бөгөөд тэрвээр хоргодож буй байрандаа өөрийн зурсан эрвээхэйтэй зургийг ханандаа өлгөсөн байх энэ нь түүний эрх чөлөөт байдлыг хүссэн сэтгэлийн илрэл хэмээн нийтлэлд бичжээ. Ямартай ч Ганхуяг Монгол буцахаас айж байна хэмээн өргөдөлдөө бичсэн бөгөөд, Канадаас Монголд буцан очсон тохиолдолд тэрвээр амьд үлдэхгүй, хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна, залуу гэнэн байж, учирыг нь ололгүй явсаар аюултай зүйлд холбогдсон хэмээжээ.


Эх сурвалжаас товчлон орчуулж тайлбарлав.
Зарим эх сурвлжуудаас:
http://www.nationalpost.com/story.html?id=2514411
http://www.kelowna.com/2010/02/02/chinese-spy-takes-refuge-in-toronto-church/...

Монголчууд маань сүүлийн үед энд тэнд ихэд явж олон уралдаан тэмцээнд оролцож медаль авах болсон, энд нэг Монгол хүүхэн миссийн тэмцээнд түрүүллээ, тэнд нэг нь топ модель боллоо, өөр хаана ч гэнүү бас нэг Монгол яаж байгаад ч гэнэ үү том технологийн нээлт хийлээ, зэрэг хамгааллаа, том компанийг алмайрууллаа, европийг байлдан дагууллаа, америкийг ангайлгалаа, австралийг айлгалаа гээ л хөвөрч өгнө. Хэр ач холбогдолтой мэдээ юм бол, ямаршуухан тэмцээн наадам байдаг юм бол доо гэж бодоод л өнгөрдөг байлаа. Гэтэл саяхнаас Монголчуудын хийсэн архи шар айраг олон улсын наадамд түрүүллээ гэж сонсоод нэг их анхаарал тавьсангүй, нөгөө л олон ач холбогдол багатай үйл олон наадам уралдааны нэг биз дээ гэж бодож байв. Харин сүүлд нь энэ талаар интернетээр дамжин ирсэн Англи, Хятад хэл дээрхи хэд хэдэн мэдээнүүд болон гаргасан эх сурвалжуудыг нь харвал үнэхээр олон улсад зохих нэр хүнд бүхий ундаа, архины төрлийн чанар шалгаруулах хамгийн том наадмаас шагнал хүртсэн нь үнэн болж үнэлүүштэй санагдав.

Гадаадынхан Монголд ирээд гудамжинд байгаа согтуу хүмүүсийнх нь тоо төдийгүй ер нь нийтээрээ уух байдлыг нь хараад үнэн гайхширалд ордог гэдэг.
Тэгвэл ууж согтуурдаг нэг хэсэг нь байхад тэр ундааг нь харин хийж чаддаг, бүр маш сайн чанартай хийдэг нэг хэсэг нь байдаг гэдгийг манайхан өнгөрсөн 12 сард болсон The Largest Beverage Competition in the World хэмээх архи пиво ундааны чанар шалгаруулах олон улсын уралдаанаар харуулсан гэнэ харуулсан гэнэ.

Швейцарын Женев хотод болсон ундааны төрлийн чанарыг шалгаруулах дэлхийн хамгийн том “The Largest Beverage Competition in the World!” хэмээх уг тэмцээнд дэлхийн бараг бүхий л улс орнууд оролцсон байх бөгөөд, архи, шар айраг, вино, виски, жин, тэкүйла, цай, кофе, ундаа, шүүс гээд унданд хэрэглэж болох бүхий л зүйлсийг төрөл төрөлөөр нь ангилан дэлхийд тархасан нэр хүндээр нь бус харин амт чанараар нь уралдуулан шалгаруулсан аж.

Монгол улсаас мэдээж чаддагаараа Архи, Пиво хоёроор л лав оролцсон юм байна. Манайхан оролцох оролцохдоо тун сайн оролцож Алт Мөнгөн медалуудыг нь хүртсэн юм байна. Алт авсан гэхээр хамгийн сайн нь буюу нэг дүгээр байранд орлоо гэсэн үг биш юм байна л даа. Платинум буюу цагаан Алт хэмээх үнэт металийн шагналыг Алтнаас дээгүүр тавиж нэг дүгээр байранд оруулдаг журамтай аж.

За ингээд Архины төрөл дээр манайхны хийсэн Соёмбо (харамсалтай нь гадаад эх сурвалжид нь компани үйлдвэрийг нь дурдсангүй) хэмээх архи Алтан медаль хүртэн 2-р байр эзэлж нэг дүгээр байрыг Америкийн Ocean Organic Vodka авсан байна.

Шар айрагны төрлөөр мөн Америкийн: Son of a Peach Wheat Ale – USA гэсэн пиво 1-р байрыг эзэлж Платинум медалийг хүртсэн бол манай Фусион алт, Боргио мөнгө авш Солонгосын Панг Ной пиво хүрэл медаль авсан байна.

Өөр нэгэн баярлууштай мэдээ бол Монголын Соёмбо архины хаягийн чимэглэл, хайрцагных нь загвар нь "Савлалт" гэсэн төрөлд нь 1-р байр эзэлж платинум медалийг нь авсан байна. Platinum: Soyombo Vodka - Mongolia “High quality packaging with historic reverence.”

Монгол улс зах зээлд орж "ардчилсан" гэгдэх нийгэмд шилжсэнээс хойш дотоодын хэрэгцээгээ зохих хэмжээнд хангах чадвар бүхий үйлдвэрэлтэй байсанаа алдаж Монголын гэх үйлдвэрлэлийн бүтээгхдэхүүн дэлхийн байтугай орон нутгийн зах зээлд ч огт харагдахаа больсон. Монгол улсын ихэнх компанууд бизнесменүүд бүр Монгол улс тэр чигээрээ бүтээгдэхүүн бүтээх бус харин "барагдашгүй" газрын баялгаа ухах, цөөн хэдэн малын арьс ноос үсийг хил дамнуулан зарах, ан амьтан байгал орчноо цөлмөх, эд баялаг, залуу ажиллах хүчээ экспорт импортоор гаргах дамнуулан зарж үрэх маягаар эдийн засгаа барьж нийгмээ "хөгжүүлсээр" ирсэн.

Хэдийгээр Монголын нийгэмд гараад буй энэхүү завхарлын үейиг шинэ нийгэмд, ардчилалд шилжин орж буй завсрын үе гэж тайлбарлаж болох боловч энэ шилжилт завсрын үе нь манай орны хувьд хэт удаан явагдаж, завхрал болон хувираад байгаа юм. Ардчилалд ороод хориод жил болж буй гэх Монголчууд өнөөг болтол бараг л амтай болгон нь юу яриад байгаагаа сайн мэдэхгүй байж "ардчилал" хэмээн орилж тэр нь "моод" болсон төдийгүй "ардчилал" гэдэг үг зарим нэгэн улс төрчид болон зальтай ашиг хайгч хүмүүсийн албан тушаалд авиран гарах зэмсэг төдий болж ард түмэн нь хийхээсээ ярих нь хэдэн зуу дахин давж гарсан гуниг өнөөг болтол баттай оршсоор байна.

Чухам ийм л хоосон хуурмаг үгэнд итгэж солиорол мэт орчинтой болсон өнөөгийн нийгэмд хуурамч бус бодит сайн мэдээ сүүлийн үед цөөн ч болов (МСС компанийн босгосон орчин үейин технологотой цанын бааз бол болоод явчихна лээ) сонсогдох болсон нь юутай сайн. Уншигч авгай та намайг нийгмийг согтууруулагч Архийг магтан дууллаа хэмээн зэмлэж болох юм. Бичигч намайг тэгэж зэмлэх нэгэн таньд хэлэхэд: тиймээ таны зөв, архийг магтах нь буруу, идээний дээж энэ тэр гээд л бид чинь авч өгдөг. Харин би энэ өгүүлэлдээ юу хэлэх гээд байна вэ гэвэл, архийг өөрийг нь биш харин тэр сайн чанарын архи, пивийг үйлдвэрлэж чадсан тэр хүмүүс тэдний чадварыг л үнэлж байна гэдгийг хэлэх гэсэн юм. Тиймээ Соёмбо, Фусион, Боргиог би архи пиво гэсэн үүднээс нь бус харин "Made in Mongolia" дэлхийн зах зээл дээр өрсөлдөхүйц бүтээгдэхүүн, Монголын нийгэмд сүүлийн үед гарч буй бодит дэвшлүүдийн нэг хэлэх гэсэн юм. Хм, архи хийснээрээ дэвшээд байхдаа яах вэ дэ гэж хэлэх нэгэн байвал: адуучин адууныхаа хэрээр исгэрдэг юм. Энэ бол эхлэл, өнөөг болтол бид консервныхаа лаазыг ч олигтой хийж чадахгүй байгаа нь үнэн хэвээр. Гэхдээ өөдрөг сэтгэлтэй зарим нь удахгүй Монгол Ган, Монгол электроникс гээд хэрэглэгчидийн эрэлт бүхий бүтээгдэхүүн бий болно гэдэгт итгэж байна. Газар шороо, алт зэс, нүүрс баялаг маань “яндаж баршгүй” бишээ! Тиймээс бид үндсэн хөрөнгөө "яндаж баршгүй" байгалын баялгаасаа гаргаж бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг системд шилжих нь амин чухал юм. Газар шороо алт, нүүрсээ ухаж эхэлсэн бид эргэлтийн хөрөнгөөрөө бүтээгдэхүүн бий болгож, зам барьж, цахилгаан үйлдвэрлэж бодит хөгжил цэцэглэл бий болно гэдэгт найдаж байна.

Уух дуртай нэг нь Соёмбо, Фусион, Боргиогоо ууж, эх орны үйлдвэрлэлээ дэмжиж байна хэмээн томордоггүй юмаа гэхэд өөрийн чинь эрүүл мэндэд арай хор багатай байж мэднэ. Яалтай ч нөгөө Орос, Солонгос, Хятад гашуун нясуун ундаануудаас чинь арай хор багатай илүү чанарлаг гээд батлаад байга бусуу.

Х. Хас

Зарим эх сурвалжаас:
http://www.2point6billion.com/news/2010/01/12/china-mongolia-brands-win-top-beverage-awards-3672.html

http://www.worldbeercompetition.com/home.htm
...

Эрэлт Ихтэй Нийтлэлүүд